Jan
Trong thực hành trị liệu xương khớp, đau bàn chân do giãn tĩnh mạch là tình trạng không hiếm gặp nhưng thường bị bỏ sót hoặc chẩn đoán nhầm với đau cơ, viêm gân hay căng cân gan chân. Trên thực tế, đây là biểu hiện điển hình của rối loạn tuần hoàn tĩnh mạch chi dưới, tác động trực tiếp đến khả năng nâng đỡ, thăng bằng và vận động của bàn chân.
Nếu không được nhận diện sớm và hỗ trợ đúng hướng, tình trạng này có thể tiến triển thành đau mạn tính, làm suy giảm khả năng đi lại và gia tăng nguy cơ biến chứng mạch máu ở chi dưới.
Suy giãn tĩnh mạch chi dưới là gì? Mối liên hệ với đau bàn chân
Suy giãn tĩnh mạch chi dưới là tình trạng hệ thống tĩnh mạch không còn đảm bảo chức năng đưa máu từ chi dưới trở về tim, do suy yếu van tĩnh mạch và giảm độ đàn hồi thành mạch.
Về mặt sinh lý học vận động:
- Bàn chân là vị trí thấp nhất của cơ thể khi đứng
- Máu tĩnh mạch phải di chuyển ngược chiều trọng lực
- Quá trình hồi lưu phụ thuộc nhiều vào bơm cơ cẳng chân và chuyển động cổ chân – bàn chân
Khi chức năng tĩnh mạch suy giảm:
- Máu ứ đọng tại cổ chân và bàn chân
- Áp lực thủy tĩnh tăng cao
- Các mô mềm, gân và cân gan chân bị thiếu oxy kéo dài
Đây chính là cơ chế sinh bệnh gây đau bàn chân do giãn tĩnh mạch, với cảm giác đau âm ỉ, nặng chân và tăng dần vào cuối ngày.
Đặc điểm đau bàn chân do giãn tĩnh mạch trong lâm sàng
So với đau do tổn thương cơ – gân – khớp, đau bàn chân liên quan đến suy tĩnh mạch có những đặc điểm tương đối đặc trưng:
- Đau âm ỉ, cảm giác nặng và mỏi bàn chân
- Tăng khi đứng lâu, ngồi lâu hoặc vào cuối ngày
- Giảm khi kê cao chân hoặc nghỉ ngơi
- Kèm phù cổ chân, căng tức da
- Chuột rút, tê bì bàn chân về đêm
Ở giai đoạn sớm, người bệnh có thể chỉ nhận thấy giày dép chật hơn bình thường, đây chính là dấu hiệu ban đầu của ứ trệ tuần hoàn tĩnh mạch vùng bàn chân.
Các dạng suy giãn tĩnh mạch có thể gây đau bàn chân
Từ góc nhìn trị liệu xương khớp, các dạng sau thường ảnh hưởng rõ đến bàn chân:
- Suy giãn tĩnh mạch nông chi dưới: gây ứ máu vùng cổ chân – bàn chân
- Giãn tĩnh mạch dạng lưới, dạng sợi: làm rối loạn vi tuần hoàn
- Suy tĩnh mạch mạn tính: dẫn đến phù, biến đổi da và đau mạn tính
Điểm chung của các tình trạng này là giảm nuôi dưỡng mô mềm và thần kinh ngoại biên, khiến bàn chân dễ đau, mỏi và giảm khả năng chịu lực.
Yếu tố nguy cơ thường gặp trong thực hành trị liệu
Những nhóm đối tượng thường gặp đau bàn chân do giãn tĩnh mạch bao gồm:
- Người đứng hoặc đi lại nhiều (giáo viên, bán hàng, lao động tay chân)
- Người ngồi lâu, ít vận động cổ chân – bàn chân (dân văn phòng)
- Phụ nữ mang thai hoặc sau sinh
- Người thừa cân, béo phì
- Người lớn tuổi, giảm trương lực cơ cẳng chân
- Người thường xuyên mang giày cao gót hoặc giày bó mũi
Hướng tiếp cận điều trị và hỗ trợ theo y học phục hồi
Điều chỉnh vận động và thói quen sinh hoạt
- Tránh đứng hoặc ngồi bất động quá 60 phút
- Thực hiện các bài tập gấp – duỗi cổ chân, xoay bàn chân định kỳ
- Kê cao chân khi nghỉ ngơi để hỗ trợ hồi lưu tĩnh mạch
Massage trị liệu hỗ trợ tuần hoàn bàn chân
Massage trị liệu đúng kỹ thuật giúp:
- Kích thích bơm cơ cẳng chân
- Cải thiện hồi lưu tĩnh mạch
- Giảm cảm giác nặng và đau bàn chân
Massage Lotion METAX Phiten, ứng dụng công nghệ AQUA METAX, thường được sử dụng trong trị liệu hỗ trợ nhằm:
- Giúp mô mềm bàn chân thư giãn hơn khi massage
- Mang lại cảm giác dễ chịu trong quá trình chăm sóc
- Phù hợp với người đau bàn chân liên quan đến tuần hoàn kém
Lưu ý chuyên môn: Massage nên thực hiện theo chiều từ bàn chân lên cẳng chân, lực nhẹ đến vừa, tránh tác động mạnh trực tiếp lên các búi giãn tĩnh mạch nổi rõ.
Sử dụng băng đai bảo vệ bàn chân trong phục hồi chức năng
Trong thực hành lâm sàng, băng đai bảo vệ bàn chân đóng vai trò hỗ trợ cơ học, giúp:
- Giảm áp lực lên bàn chân khi đứng và đi lại
- Tăng cảm giác ổn định cổ chân – bàn chân
- Hỗ trợ phân bố lực đều hơn, hạn chế ứ trệ máu cục bộ
Băng đai bảo vệ cổ chân Phiten với thiết kế gọn nhẹ, dễ sử dụng, phù hợp cho:
- Người đau bàn chân do giãn tĩnh mạch mức độ nhẹ đến trung bình
- Người cần đứng hoặc đi lại nhiều trong ngày
- Giai đoạn phục hồi kết hợp vận động trị liệu
Khi nào cần thăm khám chuyên khoa?
Người bệnh nên đến cơ sở y tế khi có các dấu hiệu:
- Đau bàn chân kéo dài, không cải thiện khi nghỉ ngơi
- Phù chân tăng dần, da đổi màu
- Xuất hiện loét hoặc đau nhói dữ dội
- Có tiền sử huyết khối hoặc bệnh tim mạch
Chẩn đoán thường dựa trên khám lâm sàng kết hợp siêu âm Doppler mạch máu chi dưới.
Phòng ngừa đau bàn chân do giãn tĩnh mạch theo góc nhìn trị liệu
- Duy trì vận động cổ chân – bàn chân hằng ngày
- Tăng cường sức mạnh cơ cẳng chân
- Kiểm soát cân nặng
- Chăm sóc bàn chân bằng massage đúng kỹ thuật
- Sử dụng dụng cụ hỗ trợ khi cần thiết
Đau bàn chân do giãn tĩnh mạch là tình trạng mang tính đa yếu tố, vừa liên quan đến hệ mạch máu, vừa ảnh hưởng trực tiếp đến chức năng vận động của bàn chân. Việc đánh giá đúng nguyên nhân, kết hợp điều chỉnh lối sống, massage trị liệu khoa học và sử dụng các sản phẩm hỗ trợ phù hợp như Massage Lotion METAX và băng đai bảo vệ bàn chân Phiten sẽ giúp kiểm soát triệu chứng hiệu quả, an toàn và bền vững.
